Đồng bào K’ho cũng như đồng bào Rắc Lây, Raig… mà địa bàn cư trú là Nam Tây Nguyên và một số tỉnh cực Nam Trung bộ có tập tục ăn Tết Đầu lúa.

Trước đây, do canh tác giống lúa dài ngày,  thu hoạch cùng lúc, nên Tết Đầu lúa rất vui. Nay, do nhiều buôn làng đồng bào K’ho chuyển sang trồng các giống lúa ngắn ngày, thời điểm gieo cấy không đồng nhất,   thu hoạch cũng không còn trùng nhau, Tết Đầu lúa vì thế, theo đồng bào chẳng còn vui. Anh Rồng Minh Dênh (1963) ở xã La Ngâu (Tánh Linh), nói: “Từ  năm 1983 đến nay,  bà con K’ho có xu hướng ăn Tết Nguyên đán với đồng bào Kinh. Từ 23 tháng chạp trở đi, đồng bào thu vén, dành ra một ít sản vật để cúng tất niên. Lễ vật thường là con gà trống, vài dĩa xôi và một, hai ché rượu cần. Tùy điều kiện kinh tế mỗi gia đình. Gia đình  đồng bào K’ho cũng đón giao thừa. Mùng một, mùng hai đi chúc tết. Mùng ba, đồng bào cúng đưa ông bà, sau đó đi chơi xa”.

Mùng hai Tết Tân Mão, tôi đến thăm nhà chị Trần Thị Hơm ở buôn Tà Lốp thuộc La Ngâu, lúc đó  một số  bà con ở xa của chị cũng đến thăm. Tất cả  tay bắt mặt mừng. Anh Xiêm Thiên (40 tuổi) ở La Dạ (Hàm Thuận Bắc) sang thăm chị Hơm, nói: “Ngày thường bận rộn, rất khó đi. Chỉ tết, họ hàng mới gặp nhau được thôi!”. Chị Hơm nói với tôi, vợ chồng chị có sáu con, ngày tết  sắm sửa cho chúng cũng khá tốn. May mà năm nay bắp được mùa, giá cao nên có chút thư thả. Cháu Bờ Đam Hạnh, tết này 15 tuổi, hiện học lớp 6 trường xã sau khi ngắm nghía bộ quần áo mới trước gương thật thà nói: “Tết tới, cháu vui lắm nhưng không dám đi chơi xa vì trên đường  nhiều xe chạy quá!”

Anh K’ Thửng (Nguyễn Văn Tiển) - Bí thư Đảng ủy xã La Ngâu, cho biết: năm nay xã lo tết cho bà con rất chu đáo. Trước tết, ủy ban gởi 50 phần quà của tỉnh, huyện và của xã… cho các gia đình chính sách. Mỗi phần 200.000 đồng  (La Ngâu: 30 phần). Xã còn tổ chức cho bà con  đón giao thừa tại nhà văn hóa trong các buôn của xã.

Chị Đỗ Thị Mai Trinh, phụ trách cửa hàng dịch vụ miền núi cho hay: doanh số dịp Tết Tân Mão tăng hơn năm trước. Thịt heo, bia, bánh kẹo các loại… là những thứ bà con mua nhiều. Chị nhẩm tính, mỗi gia đình mua sắm khoảng hai triệu đồng.

La Ngâu hiện có 472 hộ/ 2.083 khẩu, phần đông là đồng bào K’ho.  Đây cũng chính là điều kiện thuận lợi để tổ chức những trò chơi dân gian (đẩy gậy, thi thổi kèn bầu...) của dân tộc mình trong  thời gian  tết , song rất tiếc vấn đề này đang  bị  bỏ quên.

Chia tay xã La Ngâu trong cái lạnh của vùng cao. Chia tay những người bạn K’ho nồng hậu, tôi không khỏi buâng khuâng , lưu luyến. Điều đọng lại trong tôi  là tại La Ngâu năm nay có khá nhiều gương mặt phụ nữ tươi rói trước gió xuân về.

(Theo baobinhthuan)