Đã lâu lắm rồi Hoà mới có dịp về thăm lại rừng dương Tiến Thành Phan Thiết. Hai bên đường,bạt ngàn rừng tràm, bạch đàn và dương liễu. Từ trên đồi ta có thể chiêm ngưỡng toàn bộ khung cảnh tuyệt đẹp của biển cả. Tít đằng xa là lầu ông Hoàng ,men theo biển là trải dài bởi rừng dương và cát trắng. Mặt biển như một vòng cung của một khối cầu xanh biếc khổng lồ.

 Từng cơn gió rít từng hồi vào đất liền làm cho tán lá rừng dương vang lên vi vút. Vào buổi tối, khi thuỷ triều lên hoà với ánh trăng, biển như một thành phố trẻ sáng rực, lấp lánh. Hoà lại nhớ về kỷ niệm ngày nào.

Năm 1993, Hoà được trúng tuyển vào trường Trung học sư phạm Bình Thuận. Cuộc sống xa nhà, nhớ bạn bè ,quê hương và vì thế rất cần sự chia sẻ của bạn bè. Hoà là một cô gái chất phác,hoà đồng, nội tâm, giàu nghị lực và bản lĩnh do đó cô có rất nhiều bạn bè để ý.

Gần cuối năm học, cả lớp Hoà cùng rủ nhau vào Tiến Thành để chiêm ngưỡng vẻ đẹp tuyệt vời của bàu sen. Thấy Hoà mê say trước những cánh sen hồng đang lay nhẹ theo gió. Trên những lá sen, có vài chú ếch đang chúi mình xuống nước làm cho mặt hồ thêm sinh động. Tài vội ngắt một cành hoa sen và viết  vào lòng bàn tay của Hoà với dòng chữ “Ai lích tài lô”. Hoà không hiểu đây là ngôn ngữ của nước nào cả, chưa nghe bao giờ, Hoà hỏi một cách vô tư:

-    Tài nè, “ai lích tài lô” có nghĩa là gì ?

-    Bí mật, Hoà hỏi bạn bè ắt sẽ rõ thôi!

Hoà cứ nghĩ rằng đây không phải tiếng Anh, hay là ngôn ngữ Pháp , Nga ...chăng ? Không chú tâm đến việc đó nữa, cô vẫn vô tư  vui đùa với bạn bè. Hoà rất kín đáo, ít khi để lộ tình cảm thân thiện của mình cho người thứ ba biết. Thật ra Hoà có một thái độ ân cần quan tâm mới để cho Tài ghi vào lòng bàn tay của mình một cách tự nhiên..

Trời cũng đã về chiều. Ánh hoàng hôn  quệt một vệt dài lấp loá trên mặt biển, ngược với ánh mặt trời thì những con thuyền chỉ là một khối đen duyên dáng. Hoà chưa thấy cảnh hoàng hôn trên biển bao giờ. Tuyệt thật ! Trời dần tối, họ cùng quây quần bên nhau ca hát trong một căn nhà nhỏ của một người bạn học cùng lớp. Đêm cũng đã khuya, chỉ còn lại rất rõ tiếng sóng biển rào rạt. Ánh trăng sáng rực giữa trời hè, lơ lững một cách thản nhiên, đôi khi ánh trăng cũng trộm nhìn những nụ hôn nồng nàn của biển. Hoà ngồi tâm sự cùng Tài. Hoà là cô gái út,bố mẹ đều làm nông, vì gia đình khó khăn nên chỉ có mình cô được ăn học tới nơi tới chốn. Hai người có ý với nhau từ khi mới bước chân vào trường  sư phạm nhưng lòng còn e ngại. Trong lớp, Hoà và Tài là hai cán sự lớp năng nổ nhiệt tình, ăn ý với nhau nên phong trào thi đua của lớp luôn đứng đầu và vì thế họ mến nhau là chuyện rất đỗi bình thường. Hai người ngồi bên nhau như một đôi tình nhân thật sự. Tài muốn biết hoàn cảnh của cô nên thỏ thẻ:

-    Em là con thứ mấy trong gia đình ?

-    Em là con thứ năm trong gia đình.

-    Anh là con thứ hai

Hoà có vẻ ngượng ngùng khi anh em mình đông nên bào chữa:

      -     Hồi đó có những gia đình  anh em đông hơn thế nữa !

      -     Đúng vậy, bây giờ khác rồi.

Nghe Tài nói với vẻ cảm thông, Hoà cũng nhẹ lòng. Tài cảm tình Hoà đã lâu nhưng bằng lời thì không sao nói được mà chỉ mượn những cử chỉ để làm tin. Tài mong nhận được lời đáp từ Hoà nhưng dường như Hoà không hiểu câu đó có nghĩa là gì nữa. Tài là con trong một gia đình giàu có tại Phan Thiết. Năm 1990, Tài đi bộ đội và nguyện lòng phấn đấu để nối nghiệp cha, trở thành một sĩ quan. Nhưng Tài không chịu được với những cơn sốt rét kinh người, hành hạ - nhiều lần tưởng xong chuyện - mà vốn tài là một chàng công tử nên mơ ước của cha kỳ vọng vào Tài cũng tan thành mây khói.

    Bầu trời cũng sáng rực hơn, hàng dương cũng bớt đùa giỡn bởi nàng gió cũng lặng im một lát cho nụ hôn mặn mà của đôi trai gái đang ngồi bên kia thì thầm cùng biển. Hoà trông thấy , ngượng ngùng, đứng dậy bẽn lẽn , nắm tay Tài khỏ khẽ:

-    Ta về thôi, khuya lắm rồi đấy, tiếng gà đã báo sang canh .

Tài ngập ngừng không muốn về:

-    Mai chủ nhật...hay là...

-    Các bạn đang đợi trong đó, đi anh !

Tiếng chim ríu rít trên cành dương, những chú chim sâu nhanh chân chuyền từ cành này sang cành khác chúng kêu inh ỏi. Đàn chim sẻ cũng chẳng chịu thua, chúng bay vút từng đàn lượn một vòng rồi vụt mất.  Ngoài kia đàn hải âu sải cánh rộng đùa với sóng từ rất sớm, chúng cất lên những tiếng hót lạ lẫm làm cho Hoà phải ngẩn người mê hoặc trước vẻ đẹp thiên nhiên nơi vùng đất này. Các bạn thấy vậy tưởng Hoà có chuyện gì, xốn xắn:

-    Hoà sao vậy ?

-    Ôi hải âu đẹp quá ! Ước gì mình là hải âu để có thể bay vụt về nhà thăm bố mẹ nhỉ.

-    Chúng ta về thôi !

Thế là đám bạn lên chiếc xe đạp cũ cọc cạch lên sườn dốc, để lại bàu sen một màu son lấp lánh dưới ánh bình minh.

Năm 1995, tất cả các bạn đều đỗ tốt nghiệp loại khá và họ bắt đầu cho sự nghiệp giáo dục của mình. Đám bạn của Hoà mỗi người một nơi. Còn Hoà lại được phân công về một trường tiểu học ở một xã miền núi, huyện TL. Đây là vùng miền núi mà bất cứ giáo viên nào ra trường khi lên đây cũng ngán ngẫm sau một thời gian công tác. Vùng này chủ yếu là bà con dân tộc. Đời sống, văn hoá còn thấp, nghèo nàn, lạc hậu, cơ sở vật chất tạm bợ nhưng nơi đây bà con rất thương thầy cô giáo. Chính cái tình chất phác ấy mà Hoà đã ở lại nơi đây, gắn bó với các em, thôn bản, trường lớp 11 năm trời. Nhiều đêm  tiếng thú rừng vang vọng mà nghe rợn cả người. Tại nơi công tác, Hoà gặp một người bạn hàng xóm tên là Hùng. Trước đây, Hùng ngỏ lời với Hoà khi khi cất bước vào trường sư phạm. Hoà sợ ảnh hưởng đến việc học nên không giám nghĩ tới, đành phải khất lời từ chối. Hùng buồn nên bỏ xứ lên đây làm rẫy. Khi Hùng đến đây , được ông bí thư – cha của cô Mai giúp đỡ rất nhiều: từ chổ cho mượn tiền mua rẫy, lẫn đất nhà. Vì rẫy của Hùng gần rẫy của nhà Mai, vì vậy họ thường xuyên đi làm cùng nhau. Hễ có quà gì hay có gì ngon Hùng cũng để dành cho Mai. Hùng xem Mai như một người em gái của mình, bởi vậy mà Mai đã ngộ nhận tình cảm của Hùng , Mai để ý Hùng từ đó.

Từ khi Hoà lên vùng này thì đời sống văn hoá nơi đây cũng thay đổi nhiều. Mỗi ngày đến trường của các em thực sự là một ngày vui. Cô luôn gần gũi giúp đỡ những em có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là những em khuyết tật bẫm sinh. Có hôm cả cô lẫn trò bị té ngã ướt cả áo và sách vở. Ban ngày Hoà đến trường, tối lại phải đến lớp phổ cập do xã tổ chức. Thấy Hoà vất vả, Hùng thường đưa đón và động viên, an ủi Hoà. Trong bản đồn ầm lên: “Thằng Hùng nó thương cô giáo Hoà”. Với Hùng hiện nay xem Hoà như một người bạn tri kỷ khi cả hai đều tha hương nơi vùng núi này. Họ dần dần cũng thân thiện nhau hơn. Ngày mai Hùng định về nhà thăm lại mãnh vườn đã bỏ hoang từ khi lên đây. Hùng ghé qua chổ của Hoà hỏi thử:

-    Mai anh về , em có nhắn gửi gì không?

-    Đột ngật quá, em đâu chuẩn bị gì. Thôi cho em gởi lời thăm hàng xóm và nói với bố mẹ em là em vẫn khoẻ.

Mai đã đanh nghiến từ lâu Mai bày ra nhiều trò doạ nạt, dụ dỗ học sinh có tuổi bỏ học, bịa chuyện sắp đặt tình huống vu khống Hoà. Từ khi Hùng về xuôi, Hoà dạy lớp phổ cập về không còn ai đưa đón  nên Mai dùng dây rừng giăng ngang tầm cổ để cô Hoà phải vấp ngả. Nhiều lần cô lại phải chống nạng gỗ đến lớp. Trong lúc Hoà đang trong lớp học phổ cập thì tại lớp học thường ngày có tiếng í ới nhau to nhỏ:

-    Rắc nhiều lên!

-    Bên kia nữa! Thôi! Về!

Vẫn như thường ngày, Hoà vẫn đến trường cùng các em. Ngồi trên ghế, Hoà thấy ngứa ngáy đến sưng tấy,phát nguy, lớp phải bỏ học liền mấy ngày. Có hôm lớp bị bôi phân nên cũng mất gần một giờ mới vào học chính thức. Cô đã từng kiến nghị với xã nhưng vẫn không triệt để . Mai đã qua lớp 7 nên bày viết một lá đơn vu khống để kiện tụng cô giáo Hoà về việc đánh đuổi 5 học trò bỏ học không giám đến lớp là chuyện dễ dàng.Hiểm hoạ vô cớ đã đến thực sự, cô đã tuyệt vọng vì thanh danh của cô không được ông bí thư xã và Phòng giáo dục X cân nhắc xem xét nhưng cô vẫn gắng gượng đứng dậy chứng minh bản lĩnh và sự trong sáng của mình. Mai chính là con gái của ông bí thư xã, ông bí thư xã lại là bà con bên ngoại của ông trưởng phòng giáo dục . Vì vậy Mai có tiếng nói khá nặng cân và dễ dàng nối mạng với giáo viên cùng trường của Hoà. Tất nhiên, đồng sự của cô cũng ganh tị khi năng lực của cô được hiệu trưởng đánh giá cao.

     Nghe lời con không một chần chừ đắn đo, vội vàng có một kết luận thương tâm. 11 năm trời nơi mà cô dành cả tâm huyết để cống hiến cho vùng đất cằn cỗi này. Thế là hết. Hoà lại được đưa đến một trường dân tộc vùng khó khăn nhất trong tỉnh.

    Còn Tài, khi ra trường lại được phân công công tác tại một trường thuộc nội thành Phan Thiết. Họ chỉ liên lạc nhau qua 2 lá thư mỏng duy nhất rồi biệt vô âm tính. Gia đình Tài biết chuyện của hai đứa nên đã cấm tuyệt. Khi chiều về, ánh hoàng hôn ửng hồng phía chân trời xa, Tài lại la cà bên ly cà phê nơi bờ biển Thương Chánh. Từng con sóng giàn hàng ngang cuộn mình mấy vòng liền rồi hất tung lên,thả mình mặc cho sự đau đớn cứ thế...Gió biển chiều nay như nhẹ nhàng hơn, âu yếm cợt một làn tóc mây của cô thiếu nữ tiếp tân làm cho Tài nhớ đến bóng hình người thương cũ.

    Hùng nghe tin, vội lên tìm nhưng Hoà đã chuyển nơi công tác. Hùng tìm hiểu từ bà con đến bạn bè, lẫn học trò trong bản. Hùng tìm Mai hỏi cho ra lẽ:

Hùng giận lắm nhưng cũng đành chịu vì anh không muốn làm cho to chuyện vì đây không phải chuyện của mình, hơn nữa anh lại được sự giúp đỡ của bố Mai.

 Ngôi trường nơi cô đến cũng ở một xã miền núi trong tỉnh. Dân cư thưa thớt, người kinh và dân tộc Chăm sống với nhau hoà thuận, luôn giúp đỡ nhau trong đời sống và sản xuất. Một hôm, cô Hoà một mình ngồi dưới gốc cây si bên tảng đá lớn ngay sườn đồi, cô nhìn rất rõ từng đàn cừu, đàn dê đang gặm cỏ. Khung cảnh ấy làm cho cô thả hồn về một miền quê mà tuổi thơ cô lớn lên từ đó. Bên kia tảng đá có một đôi trai gái đang trò chuyện bằng tiếng chăm. Hoà ngồi dưới gió nên nghe rõ những âm thanh ấy, trong số âm thanh ấy cô ta nghe “ai lích tài lô”. Hoà lại sửng người nhớ lại câu trong lòng bàn tay mình trước đó mà Tài viết tại bàu sen Tiến Thành. Hoà tò mò, tiến lại gần chỗ hai người đó, nhỏ nhẹ:

-    Tôi xin lỗi, đã làm phiền hai bạn,cho tôi hỏi “Ai - lích – tài - lô” nghĩa là gì vậy ?

Tưởng cô ta đùa, cậu ta không nói. Hoà năn nỉ mãi anh ta mới nói ra:

-    Ai lích tài lô, có nghĩa anh yêu em , hoặc là em yêu anh đó.

-    Cám ơn hai bạn.

Bây giờ thì Hòa mới hiểu, ngày xưa Tài đã ngỏ lời với mình nhưng Hoà đâu biết. Sáng hôm sau, Hoà đón xe vào Phan Thiết tìm Tài nhưng Tài đã chuyển trường và đã có gia đình và 2 con. Hoà thẩn thờ đành quay về trong niềm hối tiếc cho một mối tình dang dở.

    Trong năm đó, Sở Giáo dục tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi, Hoà được công nhận. Cũng thời gian này Hoà có một sáng kiến kinh nghiệm viết về việc giáo dục trẻ em vùng đồng bào dân tộc, sáng kiến ấy được hội đồng khoa học tỉnh xếp loại C. Một năm sau, sáng kiến của cô được áp dụng và nhân rộng. Tin này được lọt tới tai ông bí thư xã nơi mà cô công tác trước đó.

Mai cũng ân hận sau khi Hùng lên tìm cô . Mai thú nhận với bố mình về hành vi của mình đã làm cho cô Hoà tổn thương.

    Hoà được về lại theo nguyện vọng và đây cũng là nhã ý của ông bí thư xã nơi cô công tác trước đó . Các em bây giờ ngoan hơn , học hành giỏi hơn, đặc biệt xã được tỉnh công nhận đã hoàn thành phổ cập đúng độ tuổi, trong đó có công lao to lớn của cô Hoà.

    Trái đất quay tròn, đời người cũng xoay vần và trưởng thành theo thời gian. Tất cả đều nằm trong một vòng chân lý của tự nhiên. Năm đó, Hoà được học lớp quản lý tại Phan Thiết và cô trở lại thăm rừng dương Tiến Thành - nơi mà những kỷ niệm một thời đã đi vào dĩ vãng. Cảnh vật như xưa nhưng bãi cát trắng kia đã bị thời gian bào mòn và bị xoá hết những vết tích bởi con sóng biển vẫn vô tình xô bờ . Hoà trở về đây cố tìm lại kỷ niệm và mong muốn được sống với quá khứ êm đềm. Trong lúc Hoà mơ màng về dĩ vãng, bất chợt cô nhìn thấy một người đàn ông đang dạo bước với một em bé chừng  năm tuổi. Cô cố nhìn và hy vọng đây là người thân quen, cô tự tin cất cao giọng:

-    Anh T...uế ...uế ! Có phải anh Tuế không ?

-    Cô gọi tôi !

-    Vâng.

Người đàn ông ấy đến lại gần với vẻ ngạc nhiên lắm. Cô khác trước nhiều nên  một lát sau Tuế mới nhận ra, chắt lưỡi:

-    Trời ơi, sao Hoà lại ở đây một mình?

-    Mình đang học lớp quản lý, tiện ghé lại đây một chút.

-    Về nhà mình đi, bà xã mình biết bạn đấy.

Trên đường về cô ta cứ chăm chăm con bé Linh – con của Tuế - khen hết lời: “Đúng là con bé sáng sủa quá, lại ngoan nữa”. Khi đi ngang bàu sen, Hoà lại nhìn những cách sen đỏ, nhị vàng toả hương  khiến cho cô phải chạnh lòng, rồi ký ức tràn về trong  trí nhớ:

-    Anh Tuế có thường gặp anh Tài không ?

-    Có chứ! Nhưng thỉnh thoảng thôi.

Tuế thương cho hoàn cảnh của Tài và cả Hoà nữa. Tuế may mắn hơn các bạn còn lại, gia đình êm ấm, hạnh phúc.Hoà tò mò muốn biết về Tài nên đã hối Tuế :

-    Anh Tài như thế nào hả anh?

-    Tài...nó đã ly dị rồi.

Hoà lặng im trong tiếng át của từng đợt gió rít . Bây giờ với Hoà biển chỉ còn là một nỗi nhớ khôn nguôi và tất nhiên trong mắt Hoà biển sẽ không còn là màu xanh vốn có.

Tất cả cũng chỉ vì không chịu nổi với cái cảnh suốt ngày toan tính tiền nông, so kè thiệt hơn, so sánh đồng lương thu nhập mà gia đình họ phải ly tan.Tài đã tự nguyện xin đến một trường tiểu học thuộc ngoại thành Phan Thiết để có thể xa lánh nơi phồn hoa đô hội, quên đi những tháng ngày sầu não. Với Tài bây giờ chỉ có trường lớp mới là niềm vui thật sự .

Như một sự tình cờ, chiều nay Tài lại vào nhà Tuế chơi. Trên đường đi, chiếc xe cúp 50 lại trở chứng, hết lủng lốp lại mất lửa, dắt bộ đến phát ngán. Tài hì hục gian khổ mới vào tới nhà Tuế ,có vẻ hí hửng:

-    Tuế ơi ! có nhà không ?

-    Có ! Chà , dạo này khoẻ chứ ?

Thế là cả hai cùng soạn ra nhâm nhi vài ly rượu. Bất chợt Tài hỏi đến Hoà, Tuế mới sực nhớ ra, hấp tấp nói:

-    H..oà....oà ...Hoà mới nãy đang ở đây!

-    Hoà có đến đây à . Lâu chưa ?

-    Mới cách đây một giờ, cậu ra ngoài ấy xem sao !

Tài lật đật ra ngoài bờ biển, nơi mà hai người hồi trước ngồi tâm sự đêm khuya. Trước khi đi Tài bẻ vội vài cành hoa sen mang theo.  Hoà nhìn rất rõ bó sen hồng đang tiến đến gần mình. Hoà thấy lạ , bất ngờ mặc cho hoàng hôn đang dần buông nhưng cô ta lại thấy một màu xanh của biển với ánh trăng ngà đang chếch đầu non giữa bạt ngàn con sóng êm ả...

thienduongmongmanh