Những ngày này tiêu hạt đang được mua từ 75.000 đồng đến 80.000 đồng/kg. Không ít người từng trồng tiêu rồi bỏ tiêu, nay đang tiếc nuối. Riêng anh Nguyễn Văn Huế (sinh năm 1963), thường trú ở xã Đức Thuận, huyện Tánh Linh thì đón tin tiêu lên giá một cách thản nhiên bởi anh tin sẽ có ngày này.
Vườn tiêu ở Tánh Linh.

Trước năm 2000, sau nhiều năm cố công chăm sóc gần 1000 trụ tiêu, vợ chồng anh Nguyễn Văn Huế  gom góp được số vốn kha khá. Vụ mùa năm 2000, anh chị trồng thêm hơn 5000 trụ tiêu trên 3 ha đất rẫy. Vườn rộng, những tháng mùa khô không đủ nước tưới, anh phải đặt ống dẫn nuớc dài hơn 1 cây số từ  núi về rẫy tiêu. Thu hoạch chưa được bao nhiêu thì đến năm 2007, vườn  tiêu của anh  lâm vào nguy cơ chết trắng. Nguyên nhân, những cây vông trồng kèm tiêu bỗng dưng chết đứng. Tiêu chẳng còn chỗ tựa  nên  chết theo!

Không lẽ  nhìn  tiêu chết một cách oan uổng, vợ chồng  mua cây cốc, cây gạo...  thay cho cây vông. Trong vòng 10 năm lập vườn tiêu đến nay, gia đình anh đầu tư gần 1 tỷ đồng, nhưng thu về chưa được bao nhiêu, do nhiều năm qua giá tiêu xuống thấp – có năm chỉ còn 18.000 đồng/kg. Hiện nay gia đình anh  nợ ngân hàng  200 triệu đồng.

 Nhiều nhà bỏ trồng tiêu

Cách đây hơn 10 năm diện tích tiêu của toàn huyện Tánh Linh có đến gần trăm ha, nhưng hiện nay chỉ còn vài ha, trong đó có vườn của vợ chồng anh Huế. Để hiểu nguyên nhân vì sao nhiều người  bỏ cây tiêu, tôi đã hỏi những nông dân một thời “nổi đình nổi đám” vì tiêu, thì họ khẳng định có 3 nguyên nhân chính: bệnh lạ xuất hiện nhưng cán bộ kỹ thuật bó tay; thiếu nước tưới; thiếu đầu tư đúng mức... Bên cạnh đó, những hộ từng trồng tiêu ở rẫy – diện tích trên 1ha thì cho rằng: một thời gian tiêu xuống giá cần phải phá đi trồng cao su.

 Dám tin vào tương lai

Một buổi chiều trời đã tắt nắng, Nguyễn Văn Huế  vẫn đánh trần làm cỏ, bón phân cho những trụ tiêu. Anh nói hiện nay hơn 80% gia đình trồng tiêu trong xã Đức Thuận của anh đã bỏ nghề, thế nhưng anh vẫn không bỏ cây tiêu. Anh tin tương lai rồi sẽ tìm ra cách trồng tiêu hiệu quả. Lâu dài, anh có  ý định  hợp tác với 3 người nữa để dẫn nước từ Thác Bà về tưới rẫy tiêu cả vùng. “Vụ tiêu năm nay chúng tôi hy vọng  thu từ 6 đến 7 tấn tiêu hạt, với giá tiêu cao như hiện nay, chỉ hai năm nữa gia đình sẽ trả xong nợ ngân hàng”, Chị Nguyễn Thị Phúc – vợ anh Huế nói.