trong đó giao cho cá nhân hộ gia đình là 2.793 ha; đất lâm nghiệp 6.392 ha, trong đó giao khoán cho các tổ chức 2.106 ha, giao khoán hộ gia đình ở Gia Huynh 1.120 ha, còn lại là đất các tổ chức khác và quỹ đất của lâm trường. Dân số trong xã biến động thường xuyên do tình trạng dân di cư tự do và dân đến tạm trú làm ăn theo mùa vụ. Cuối năm 2006 toàn xã có 1.178 hộ/5.148 khẩu; trong đó thường trú là 947 hộ/4.268 khẩu (dân tộc thiểu số có 109 hộ/376 khẩu).
Trên địa bàn xã Gia Huynh trong những năm qua thường xuyên xảy ra tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất trái phép của Lâm trường Tánh Linh; đất đã giao cho dự án để cất chòi, làm rẫy. Trong đó Lâm trường Tánh Linh bị lấn chiếm 1.850 ha; ngoài cán bộ, đảng viên của xã Gia Huynh, của huyện, Lâm trường Tánh Linh, có dân của xã Gia Huynh và các xã khác của huyện Tánh Linh, còn có một số dân của huyện Đức Linh và dân của các tỉnh lân cận khác đến, đặc biệt có cả bà con đồng bào dân tộc thiểu số tham gia phá rừng, lấn chiếm đất trái phép. Quá trình lấn chiếm, mua bán tích tụ đất lấn chiếm nhiều năm qua có nhiều biến động phức tạp, có một số cán bộ và một số hộ dân hiện nay sở hữu từ 30 đến 50 ha; trong khi đó nhiều hộ dân không có đất để sản xuất, theo thống kê tính đến cuối năm 2005 có 265 hộ dân của xã Gia Huynh thiếu đất để sản xuất. Do đó trong thời gian qua có nhiều đơn thư của dân gởi đến các cấp kiến nghị cấp đất để sản xuất. Trước tình hình đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa X) và sau này Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa XI) đã liên tục chỉ đạo UBND tỉnh, Ban Thường vụ Huyện ủy, UBND huyện phối hợp chỉ đạo tổ chức các đợt kiểm tra, khảo sát nắm bắt sâu kỹ tình hình, có biện pháp xử lý tích cực, thấu lý đạt tình; xử lý nghiêm túc những trường hợp cán bộ, đảng viên thiếu gương mẫu, có vi phạm; tập trung xử lý số cầm đầu tranh chấp, quá khích, vi phạm pháp luật; mặt khác, có phương án thu hồi số đất của lâm trường bị lấn chiếm trái phép để giải quyết đất ở và đất sản xuất cho những người dân thiếu hoặc không có đất canh tác. Ban Thường vụ, Thường trực Tỉnh ủy đã nhiều lần chỉ đạo UBND tỉnh huy động cả lực lượng quân sự, công an tham gia truy quét chống phá rừng ở Suối Kiết – Gia Huynh (Tánh Linh); ngăn chặn tình trạng phá rừng vùng giáp ranh với Đồng Nai, Lâm Đồng; đặc biệt trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo giải quyết tình hình lấn chiếm, sử dụng đất lâm nghiệp trái phép ở Gia Huynh – Tánh Linh.
Đối với số cán bộ, đảng viên sử dụng đất trái phép, bước đầu Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo Ban Thường vụ Huyện ủy Tánh Linh tổ chức kiểm điểm nghiêm túc và đã xử lý kỷ luật với hình thức khiển trách đồng chí Bí thư Huyện ủy và đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy – Phó Chủ tịch UBND huyện; cảnh cáo đồng chí trưởng phòng và nguyên Trưởng phòng Tài chính huyện.
Tuy nhiên trên thực tế, tình trạng trên vẫn chưa thực sự chấm dứt. Tháng 9/2006, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo UBND tỉnh thành lập Đoàn công tác của tỉnh phối hợp với huyện tiếp tục xuống xã Gia Huynh tiến hành kiểm tra và chỉ đạo giải quyết toàn diện, căn bản tình hình này.
Ngày 18/1/2007 Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh nghe Đoàn Thanh tra của tỉnh báo cáo kết quả thanh tra về tình hình sử dụng đất đai ở xã Gia Huynh, huyện Tánh Linh. Trên cơ sở chỉ đạo xử lý các kiến nghị của Đoàn Thanh tra, đã chỉ đạo việc xử lý tình hình lấn chiếm, mua bán, san nhượng đất lâm nghiệp trên địa bàn huyện Tánh Linh nói chung và xã Gia Huynh nói riêng, phải tiếp tục làm kiên quyết, triệt để, làm đến nơi đến chốn, đúng pháp luật. Gắn việc xử lý thu hồi đất lấn chiếm với giải quyết đủ đất cho số hộ dân tại xã Gia Huynh sống bằng nghề nông còn thiếu đất, với phân loại, làm rõ chứng cứ để xử lý số đối tượng lợi dụng, cố tình kích động, xúi giục, cầm đầu tổ chức khiếu kiện, chống người thi hành công vụ, số đầu nậu manh động, bất chấp pháp luật. Phân công trách nhiệm UBND huyện Tánh Linh xây dựng phương án cụ thể theo các yêu cầu nêu trên, trong đó cần tiếp tục khẩn trương kiểm kê hiện trạng; phân loại đối tượng lấn chiếm, thông báo mời từng hộ đến xử lý trước khi thu hồi, san ủi.
Sau khi thống nhất chủ trương, từ đầu năm 2007 đến nay, Ban Thường vụ Huyện ủy, UBND huyện Tánh Linh đã chỉ đạo tổ chức thực hiện các bước thu hồi đất lâm nghiệp bị lấn chiếm để san ủi giao khoán cho các hộ thiếu đất sản xuất ở xã Gia Huynh như sau:
Đã tổ chức tuyên truyền rộng rãi cho dân nhiều lần – thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và tổ chức sinh hoạt đến từng hộ dân, để thông báo cho dân biết rõ việc lấn chiếm đất là vi phạm pháp luật đến kê khai để xử lý và được hưởng chính sách hỗ trợ khi thu hồi đất.
Đối với số hộ đến tự kê khai: nếu việc lấn chiếm còn thời hiệu, thì xử phạt vi phạm hành chính; nếu đã quá thời hiệu, thì xử lý buộc khắc phục hậu quả vi phạm hành chính, giao trả đất cho Lâm trường Tánh Linh. Những hộ tự nguyện giao đất thì không phải xử lý và được hỗ trợ khi thu hồi đất (hỗ trợ công khai phá 500.000 đ/1ha + hỗ trợ cây trồng trên đất từ 2004 trở về trước đối với từng trường hợp cụ thể).
Đối với diện tích đất không có người khai nhận tiến hành lập biên bản xác nhận hiện trạng lấn chiếm đất trước khi san ủi trắng, không thực hiện hỗ trợ hoặc bồi thường theo quy định.
Quá trình thực hiện các bước đều được công bố công khai, đến nay có 310 hộ đến kê khai trên diện tích 700ha, trong đó có 37 hộ tự nguyện giao trả 90 ha đất; còn 1.161,7 ha chưa có người khai nhận. Sau khi kê khai huyện thành lập các tổ vận động đến từng hộ dân nói rõ chủ trương của tỉnh, huyện về việc tổ chức san ủi thu hồi đất lấn chiếm để giao khoán cho các hộ dân đang thiếu đất sản xuất và yêu cầu ký cam kết không cản trở việc san ủi gây mất an ninh trật tự ở địa phương.
Về xử lý cán bộ, đảng viên sai phạm, theo báo cáo của Đoàn Thanh tra có 148 cán bộ đảng viên có dấu hiệu sai phạm, qua phát động địa phương phát hiện thêm 2 trường hợp, tổng cộng 150 trường hợp cán bộ, đảng viên (trong đó có 44 người ngoài Đảng). Đối với 106 đảng viên, qua soát xét trong đó có 21 trường hợp xuất trình giấy tờ hợp pháp nên không xử lý; kết quả đã xử lý đối với 56/84 đảng viên như sau: có 13 trường hợp đang tiếp tục xác minh làm rõ, 15 trường hợp đã xử lý kỷ luật (khai trừ 1, cách chức 4, cảnh cáo 6, khiển trách 4).
Ngày 22/5/2007, Chủ tịch UBND tỉnh đã tổ chức buổi làm việc tại UBND huyện Tánh Linh để nghe kết quả chuẩn bị san ủi thu hồi đất. Qua đó đã chỉ đạo địa phương tiếp tục tập trung kiểm điểm xử lý, thu hồi đất của những cán bộ, đảng viên, công chức vi phạm, để làm gương, nhằm tác động hỗ trợ trong việc thu hồi đất do dân lấn chiếm; các cơ quan bảo vệ pháp luật cần tiếp tục đẩy mạnh việc xử lý răn đe số cầm đầu, tổ chức lấn chiếm, mua bán sang nhượng trái phép; về phương án sau ủi thu hồi đất, UBND huyện Tánh Linh xây dựng khá hoàn chỉnh, điều kiện triển khai đã đầy đủ – đã tuyên truyền giải thích cho dân rõ chính sách thu hồi đất, chính sách hỗ trợ, kêu gọi kê khai, thông báo công khai nhiều lần, lên bản đồ giải thửa, xác định hiện trạng đất lấn chiếm để phân loại, áp dụng chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, nhiều đối tượng không thực hiện, không hợp tác với lâm trường và chính quyền địa phương. UBND huyện đã chỉ đạo các cơ quan pháp luật có liên quan lập các thủ tục cần thiết và áp dụng biện pháp vắng chủ trước khi thực hiện việc san ủi, đồng thời thực hiện việc giải quyết khiếu nại tố cáo theo đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.
Về tổ chức san ủi thu hồi đất, sẽ tiến hành san ủi gần 1.800 ha, trong đó tập trung tổ chức san ủi trước diện tích 57,7ha đất Dốc Sỏi do cán bộ, công nhân lâm trường lấn chiếm. Sau đó lần lượt thực hiện: san ủi 1.161,7 ha chưa có người khai nhận (đã lập biên bản xác nhận vắng chủ); san ủi 60 ha tại khu vực chốt Bà Tá để bố trí đất cho đồng bào dân tộc thiểu số; san ủi 150 ha để giao khoán đất cho 107 hộ dân (trong số 265 hộ thiếu đất); sản ủi 303 ha đất trống tại Tiểu khu 313 và Tiểu khu 315; diện tích còn lại, xử lý hành chính xong thì cho thực hiện san ủi. Đồng thời đã chỉ đạo đảm bảo an ninh trật tự cho việc san ủi; tổ chức san ủi đến đâu phải nhanh chóng tổ chức giao đất cho đối tượng sử dụng đất quản lý sử dụng, không để đất trống dễ bị lấn chiếm; trong quá trình san ủi, không phân biệt đất của dân hay của cán bộ, nếu thuộc địa bàn san ủi thì phải làm nghiêm túc. Đồng thời đã chỉ đạo các ngành có liên quan ở tỉnh cử cán bộ xuống trực tiếp phối hợp, hướng dẫn UBND huyện Tánh Linh thực hiện phương án xử lý, tổ chức san ủi và thu hồi đất bị lấn chiếm ở xã Gia Huynh.
2. Về kết quả thực hiện chủ trương san ủi, thu hồi đất lấn chiếm và giải quyết tình hình khiếu kiện của nhân dân:
Từ ngày 28/5 đến ngày 12/6/2007 đã tổ chức san ủi được khoảng 260ha. Trong đó khu vực 150 ha và khu vực Dốc Sỏi thuộc Tiểu khu 314 đã san ủi được trên 88 ha, hiện trạng đất chủ yếu là gốc cây khô, một số ít diện tích có cây mì mới trồng; khu vực 303 ha thuộc Tiểu khu 313 ủi được khoảng 172 ha, hiện trạng đất rừng chồi 1a, 1b. UBND xã Gia Huynh đang tổ chức cấp đất cho số hộ dân Gia Huynh thiếu đất sản xuất, đến nay đã cấp được 19/265 hộ với diện tích 25 ha; huyện Tánh Linh đang chỉ đạo cho UBND xã Gia Huynh cùng với Lâm trường Tánh Linh chủ động ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm đất đã giao cho các hộ thiếu đất nhận khoán.
Việc tổ chức san ủi, thu hồi đất mặc dù đã được triển khai một cách đồng bộ, chặt chẽ, đã tuyên truyền, vận động, giải thích được đông đảo cán bộ; nhất là cán bộ hưu trí và nhân dân đồng tình ủng hộ; khi việc san ủi đất lấn chiếm của số cán bộ, đảng viên làm khá nghiêm túc và đang san ủi diện tích đất không có người khai nhận, chưa cưỡng chế san ủi đến diện tích đất người dân lấn chiếm, nhưng một nhóm người lấn chiếm đất vẫn phản ứng:
Từ ngày 28/5 đến hết ngày 29/5/2007: có khoảng 70 người (trong đó phụ nữ chiếm khoảng 2/3, phần lớn là dân Gia Huynh – Tánh Linh, một số ít là dân Đức Linh có đất lấn chiếm bị san ủi) đã tụ tập trước cổng UBND huyện Tánh Linh giăng khẩu hiệu, treo cờ, đòi yêu sách ngừng san ủi; đến 17h ngày 29/5, cấp ủy, chính quyền địa phương đã lập biên bản thu hồi khẩu hiệu, tháo dỡ bạt, vận động bà con đi về.
Trong ngày 12 và 13/6/2007 có khoảng 130 người (trong đó 60 người dân huyện Đức Linh và 70 người dân phần lớn là Gia Huynh – Tánh Linh có đất lấn chiếm) tụ tập trước cổng UBND tỉnh để đề đạt nguyện vọng và yêu cầu giải thích các vấn đề có liên quan đến việc xử lý, thu hồi và san ủi đất ở Lâm trường Tánh Linh. Ý kiến đại diện cho các hộ dân tập trung các vấn đề sau: Đề nghị được giao đất theo Nghị định số 135/NĐ-CP; đề nghị không san ủi đất trên diện tích của bà con đang sản xuất trên đất của Lâm trường Tánh Linh; đề nghị quan tâm đến những người không có đất, thiếu đất sản xuất, người lao động nghèo để có điều kiện sản xuất bảo đảm cuộc sống.
Chiều tối ngày 12/6, Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh trực tiếp gặp gỡ đối thoại, thuyết phục, vận động để bà con chấp hành tốt chủ trương san ủi, thu hồi đất lấn chiếm, giao khoán cho các hộ dân thiếu đất sản xuất. Sáng ngày 13/6/2007 Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã hội ý thống nhất giao cho Chủ tịch UBND tỉnh có văn bản thông báo đến các hộ dân có đất lấn chiếm tại Lâm trường Tánh Linh, đề nghị bà con về lại địa phương để ổn định đời sống và chấp hành văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, UBND huyện Tánh Linh: Nếu bà con thuộc diện thiếu đất sẽ lần lượt được giải quyết theo danh sách được duyệt (265 hộ); một số trường hợp cá biệt, đặc thù, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo UBND huyện Tánh Linh xem xét giải quyết. Việc san ủi: UBND tỉnh chỉ đạo tiếp tục san ủi đất của cán bộ lấn chiếm để cấp cho đồng bào dân tộc thiểu số và san ủi đất không có người khai nhận, đất người dân lấn chiếm sẽ xem xét cụ thể, giải quyết hợp lý trong thời gian tới. Chủ tịch UBND tỉnh sẽ bố trí buổi tiếp bà con tại xã Gia Huynh để ghi nhận nguyện vọng và giải thích các vấn đề có liên quan đến việc xử lý thu hồi và san ủi đất ở Lâm trường Tánh Linh trước ngày 30/6/2007.
Khi nhận được văn bản thông báo của Chủ tịch UBND tỉnh, đến 11h30 ngày 13/6/2007, số hộ dân khiếu kiện đã trở về tại địa phương.
Mặc dù đã nhận được thông báo của UBND tỉnh sẽ tiếp dân tại xã Gia Huynh vào ngày 18/6, nhưng từ 10h ngày 15/6/2007 đến hết ngày 16/6/2007 có khoảng 70 người tụ tập trước UBND tỉnh, đa số là dân Gia Huynh đã tham gia khiếu kiện và có yêu cầu kiến nghị như hai lần trước đây, trong đó có đề nghị không san ủi đất lấn chiếm. Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh kiên trì vận động, mời vào hội trường để lãnh đạo tỉnh gặp gỡ, nhưng số hộ dân khiếu kiện không nghe, đến 10h ngày 16/6/2007 thực hiện Nghị định 38 của Chính phủ đã sử dụng lực lượng chức năng vận động và tổ chức đưa số người tụ tập, khiếu kiện đông người ra khỏi khu vực cổng UBND tỉnh, tiếp tục thuyết phục vận động họ trở về địa phương vào lúc 18h cùng ngày.
Trong hai ngày 18 – 19/6/2007 Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh chỉ đạo đình các cuộc họp, tập trung chỉ đạo giải quyết khiếu kiện đất đai ở Gia Huynh, dành thời gian để Chủ tịch UBND tỉnh cùng các ngành chức năng và lãnh đạo huyện, xã tiếp dân tại xã Gia Huynh theo kế hoạch. Trong 63 hộ dân đã tiếp xúc với Chủ tịch UBND tỉnh, nội dung chủ yếu là yêu cầu tỉnh giải quyết cho nhân dân được nhận khoán trên phần đất đã lấn chiếm để sản xuất, ai chiếm và sản xuất ở đâu thì giao khoán ở đó, ai lấn chiếm bao nhiêu thì giao khoán bấy nhiêu.
3. Về một số công việc tập trung chỉ đạo trong thời gian đến:
Trước tình hình phức tạp trên dự kiến sắp đến số dân này sẽ tổ chức khiếu kiện khi yêu cầu của họ không được thỏa mãn; còn nếu chấp nhận ai lấn chiếm trái phép đến đâu thì giải quyết cho hợp pháp đến đó, thì sẽ làm cho tình hình thêm phức tạp, 265 hộ dân vẫn tiếp tục không có đất để sản xuất thì cũng sẽ tiếp tục khiếu kiện. Mặt khác, thực chất diễn biến tình hình như vừa qua không phải chỉ là dân khiếu kiện yêu cầu có đủ đất để sản xuất; việc tụ tập đông người kéo đi khiếu kiện là có người cầm đầu (số đầu nậu, tổ chức lấn chiếm, mua bán sang nhượng trái phép), xúi giục, tổ chức một số dân có đất lấn chiếm, trong đó có số khiếu kiện thuê mục đích nhằm làm áp lực buộc chính quyền phải ngưng việc san ủi.
Thường trực Tỉnh ủy đã chỉ đạo giải quyết khiếu kiện việc san ủi thu hồi đất lấn chiếm giao khoán cho các hộ dân thiếu đất sản xuất ở xã Gia Huynh phải tiếp tục thực hiện tốt các yêu cầu mà Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo là: Kiên quyết ngăn chặn tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất; xử lý nghiêm, thu hồi đất lấn chiếm để giao khoán cho các hộ dân thiếu đất sản xuất, lập lại trật tự về quản lý và sử dụng đất trên địa bàn xã Gia Huynh theo đúng pháp luật về đất đai; tạo điều kiện ổn định tình hình, phát triển sản xuất sử dụng đất có hiệu quả theo quy hoạch, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở nông thôn.
T/M BAN THƯỜNG VỤ TỈNH ỦY PHÓ BÍ THƯ THƯỜNG TRỰC
Lê Tiến Phương
