Từ năm 2000 đến nay, tình trạng dân di cư tự do đến các xã Gia Huynh, Suối Kiết, Tân Đức lấn chiếm, xâm canh đất đai ngày càng nhiều. Nhất là vùng giáp ranh giữa 2 tỉnh Bình Thuận-Đồng Nai đã có 836 hộ dân di cư vào lấn chiếm, xâm canh 3.228 ha đất của 7 dự án. Họ tập trung thành từng làng ở khu vực Suối Sâu, Dốc Đá (Tánh Linh), khu vực ngã ba tổng hợp, Ma Thiên Lãnh (Hàm Tân). Chỉ tính riêng dân xâm canh Đồng Nai có khoảng 468 hộ lấn chiếm 1.752 ha đất rừng ở Tánh Linh.

* Thực trạng
Thực hiện văn bản số 1218/CP-NN ngày 17/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ, UBND 2 tỉnh Bình Thuận-Đồng Nai đã ra thông báo chung số 103/UBBT-NLN ngày 20/11/2003 thống nhất cách giải quyết là đối với các hộ dân Đồng Nai không có nhà, không có đất, hoặc có nhà không có đất thì xem xét, bố trí vào các vùng dự án Tân Minh, Suối Kiết; các hộ thuộc diện chính sách, hộ chỉ có 1 khẩu sẽ tiếp tục tuyên truyền vận động tổ chức đưa họ về nơi cư trú cũ. Để tạo điều kiện cho các hộ dân di cư tự do sớm ổn định cuộc sống, UBND tỉnh còn ra văn bản số 1587/UBBT-NLN ngày 27/4/2004 về việc hỗ trợ đền bù di dời dân xâm canh với mức hỗ trợ công khai hoang 2 triệu đồng/ha và hỗ trợ hoa màu, cây lâu năm bằng 50% so với quy định của Quyết định số 2667/QĐ-UBBT của UBND tỉnh. Đoàn công tác 2 tỉnh đã tiến hành họp dân di cư tự do phổ biến các chủ trương, chính sách của Nhà nước và kiểm kê diện tích đất hoa màu, cây lâu năm để hỗ trợ đền bù. Nhưng các hộ dân di cư lại liên kết với các chủ nậu vựa, lực lượng làm thuê chống đối, hăm dọa những người thi hành công vụ nên chỉ kiểm kê được 75 hộ, với diện tích 145 ha và chỉ có 40 hộ ký tên vào biên bản kiểm kê.
Đến tháng 6/2004, lãnh đạo 2 tỉnh Bình Thuận-Đồng Nai cùng các ngành chức năng đã họp thông qua 5 phương án trục xuất các hộ dân di cư tự do tại các địa bàn Suối Kiết, Gia Huynh, Tân Đức. Trước hết là các đối tượng cầm đầu, xúi giục chống đối. Ngày 15/6/2004, các ngành chức năng 2 tỉnh tổ chức lực lượng đến xã Suối Kiết để giải tỏa trục xuất số hộ lấn chiếm đất ở tiểu khu 332 thì có khoảng 200 người dân di cư tự do xông ra chống đối, ngăn cản không cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ. Thấy tình hình bất ổn, lãnh đạo 2 tỉnh đã chỉ đạo tạm dừng việc trục xuất. Giao trách nhiệm cho Công an tỉnh xác minh đối tượng, lập danh sách thu thập chứng cứ, làm rõ hành vi trách nhiệm của từng đối tượng rồi phối hợp với Công an tỉnh Đồng Nai xử lý theo pháp luật. Ngày 13/7/2004, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 579/VPCP-NC truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tạm dừng việc cưỡng chế, trục xuất và giao trách nhiệm cho Văn phòng Chính phủ chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp-PTNT, các bộ, ngành có liên quan và UBND 2 tỉnh Bình Thuận, Đồng Nai bàn biện pháp xử lý dứt điểm nạn dân di cư tự do.
* Cần giải quyết dứt điểm
Mặc dù các ngành chức năng 2 tỉnh đã đưa ra nhiều biện pháp giải quyết nạn dân di cư tự do, nhưng vẫn chưa có kết quả. Rừng Tánh Linh, Hàm Tân vẫn tiếp tục bị tàn phá trên diện rộng, các hộ dân di cư kéo đến ngày càng nhiều, gây ra hậu quả khó lường. Rất mong các cơ quan chức năng sớm đề ra nhiều biện pháp hữu hiệu để giải quyết dứt điểm tình hình trên, nhằm ổn định trật tự, an toàn xã hội cho địa phương.

(Theo Bình Thuận)