“Vùng rừng” trong bài này rộng trên 14.000 ha nằm giữa Đa Mi (Hàm Thuận Bắc) và Bắc Tánh Linh, cao trên 650 m, hơi thoải về phía Nam, thuộc phần đất kéo dài của Nam Tây Nguyên ra biển. Đó cũng là vùng sông La Ngà len lỏi chảy qua trước khi về đến La Ngâu, nơi có công trình thủy nông Tà Pao đang thi công. Đơn vị chịu trách nhiệm bảo vệ vùng rừng, Ban quản lý rừng Hàm Thuận - Đa Mi cho hay: Ngoài gỗ củi, rừng có khá nhiều lâm sản phụ: song mây, tre nứa các loại, dược liệu quý… vì vậy đã hút một lượng không nhỏ lao động ở các xã lân cận, đến khai thác lâm sản phụ và dược liệu. Mùa khai thác lâm sản phụ bắt đầu vào tháng mười hàng năm (khi ấy vụ mùa chính đã xong) cho đến tháng giêng, tháng hai năm sau. Điều này giải thích vì sao những ngày này, mỗi sáng quanh khu vực vùng rừng, có hàng chục người là đồng bào dân tộc thiểu số từ các xã: Măng Tố, La Ngâu… theo nhiều ngõ đi vào rừng. Trong số này ngoài số bà con đi bảo vệ rừng nhận khoán, có người vào rừng lấy lá bép, lá môn ngọt, thu hái dược liệu và lâm sản phụ… Vợ chồng K’ Thị Ken, thôn Tà Bạch, xã La Ngâu, cho hay: “Không lấy lá bép nhiều đâu vớ! Đồng bào lấy hạt mã tiền. Hạt đó bán cho mấy người ở trên Lâm Đồng, mua được gạo!”. Không chỉ bà con dân tộc thiểu số, vùng rừng còn hút một bộ phận không nhỏ lao động nông nghiệp của các xã: Đức Bình, Đồng Kho, Bắc Ruộng (Tánh Linh); Sùng Nhơn (Đức Linh). Họ là những người đi khai thác tre thời vụ cho mấy cơ sở sản xuất đũa tre xuất khẩu trên địa bàn. Tại Trạm Bảo vệ rừng số 5 (còn gọi là Trạm Đa Sô) trên quốc lộ 55 hướng Tánh Linh đi Lâm Đồng, chúng tôi gặp khá đông người trong số họ. Thưa, một phụ nữ ba mươi tuổi, nói: “Nhà cách đây khoảng gần 10 cây số. Vợ chồng em rời nhà lúc còn tối đất. Tập kết tại đây chờ sáng tỏ và đủ người rồi mới vô rừng. Tre chặt xong, leo ba cái dốc dựng ngược mới đưa ra đường được như ri. Mỗi ngày mỗi người được 20 - 30 cây là cùng”. Bên thuê công trả mỗi cây tre ra tới đường là 8.000 đồng/ cây, nhưng để được hai trăm ngàn đồng mỗi ngày như Thừa nói phải “rưng rưng nước mắt”. Vợ chồng Thừa vì muốn có tiền tích lũy phòng khi rừng đóng cửa, thường chỉ rời rừng khi tối mịt và sáng hôm sau lại vội vàng đi sớm. Hai Hoàng, một người khác ở xã Đức Bình, cho hay: “Chẳng ai muốn đầu tắt mặt tối ở một xó xỉnh nào đó trong rừng đâu anh. Nhưng cuộc sống mà, không làm lấy tiền đâu cho con cái ăn học nên đành phải ráng”. Được biết, Hai Hoàng có hai con nhỏ, vợ lại đau bệnh nên gánh nặng gia đình chuyển hết sang vai anh.



Trong khu vực của Trạm 5, tôi còn gặp nhiều điểm khai thác tre khác. Có người nhà xa đã đóng trại bên bìa rừng cho đến khi chặt đủ số tre mới quay về. Tre lồ ô chặt được, đưa về các cơ sở sản xuất, số còn lại đến các làng nghề đan giỏ, cào xảm tre ở Tân Nghĩa, thị trấn La Gi và một phần ra Phan Thiết. Cây tre khi đến làng nghề Tân Nghĩa giá là 15.000 đồng/cây, nhưng vẫn được người làng nghề đón nhận vì thông qua đó họ tạo ra lượng lớn sản phẩm, giải quyết việc làm khi mà chuyện tìm kiếm việc làm ngày một khó hơn.

(Theo baobinhthuan)