Cạo mủ cao su ban đêm

Cao su mang lại nguồn thu nhập mỗi năm vài trăm triệu, thậm chí vài tỷ đồng cho những người sở hữu hàng chục ha hiện nay ở vùng cao su Đức Linh, Tánh Linh. Từ cao su, nhiều nông dân trở thành tỷ phú. Thế nhưng góp công làm giàu từ “vàng trắng”, người trồng cao su đã vất vả, nhưng nhọc nhằn hơn cả là công việc cạo mủ cao su, nhất là những ngày mưa dầm dai dẳng của vùng núi Đức Linh.

Phải thuyết phục mãi, tôi mới được mấy anh ở xã Vũ Hòa, nơi có diện tích cao su lớn nhất nhì của Đức Linh cho đi cạo mủ cao su từ lúc 3 giờ sáng. Lý do họ ngại để tôi đi là vì phải đi làm việc ban đêm, trời lại tối, sợ đứa con gái thành thị như tôi không chịu nổi. Nhưng cái chính là vì trời đang mưa, nông dân sợ tôi không quen với mưa, với lạnh, với gió và vô số điều vất vả khác giữa màn đêm đen ken dày lá cao su.
Con đường ngoằn ngoèo, loanh quanh với đất nhão nhoét, trơn trợt cứ chực níu 2 bánh xe, khiến tôi ngồi sau luôn trong thế thủ chờ nhảy xuống đất nếu xe ngã. Phải hơn 15 cây số đánh võng như thế từ trung tâm xã Vũ Hòa, chúng tôi dừng giữa vô số ánh đèn soi của rừng người đang say sưa cạo mủ cao su. Nếu như mùa khô, việc cạo mủ cao su đã cực vì phải làm việc ban đêm, thì mùa mưa, mức độ cực nhọc tăng lên gấp bội. Cây cao su có chu trình sinh trưởng đặc biệt, phải sau 1 giờ đêm đến trước khi mặt trời mọc mới cạo được mủ và mới là mủ tốt. Mủ cao su được cạo vào thời gian này chu trình tạo mủ mới đều và dày, để người ta có thể cạo liên tục 2 ngày/lần. Bởi vậy người cạo mủ cao su phải ra rẫy từ lúc 2-3 giờ sáng. Hành trang của họ là con dao cạo, chiếc đèn pha đội trên đầu và cứ thế làm việc. Ánh đèn pha từ rừng người đang say mê làm cứ nhấp nháy lên xuống, trông như bầu trời đầy sao lấp lánh giữa đêm tối. Tôi cũng được phát một chiếc đèn nhưng là đèn xách để… soi đường đi xem cạo mủ cao su. Những bóng người im lặng, tất bật không ai nói với ai lời nào, phần họ ngại trời đêm, phần khoảng cách giữa những cây cao su không gần và phần vì tranh thủ thời gian hiếm hoi lúc trời vần vũ mây nhưng mưa chưa trút xuống. Tôi theo vợ chồng chị Hiền ở thôn 1 Vũ Hòa đang thoăn thoắt bên lô cao su gần 10 ngày nay mới cạo được mủ vì trời mưa liên tục. Chị chép miệng tiếc rẻ- nhà chỉ được 1 ha là nguồn thu nhập chính từ 7 năm nay. Mỗi ngày không cạo mủ là mất 300-400 ngàn đồng, tiếc đứt ruột. Giờ cạo lại cũng khó vì thời gian bỏ trống lâu quá, miệng mủ bị liền mạch, bị thối, bị đen phải cạo bỏ làm lại. Mà muốn đường cạo mới mủ chảy đều phải mất 3-4 ngày sau, nếu mưa lại bỏ, rồi cứ tiếp tục làm cái mới. Mưa dài ngày cũng làm cho máng chắn nước bị ướt sũng là điều chị Hiền giải thích khi tôi thắc mắc, vì thấy bên gốc cao su nhiều chén lại úp xuống chứ không mở ra hứng mủ cao su. Máng ướt, nước chảy vào đường cạo là phải bỏ đợi khô chứ không thể làm được. Mưa nhiều cũng làm cho chất lượng mủ giảm. Nếu mùa khô của thời gian sau tết, 1 lít mủ đo được 45 độ TSC thì bây giờ chỉ còn 30, giá cũng giảm từ 14 ngàn/lít nay còn 8-9 ngàn/lít.
Chị Hiền bảo chưa năm nào người trồng cao su khổ như năm nay vì mưa kéo dài. Những nhà có ít như chị còn đỡ, người có 7-10 ha, thậm chí hàng chục ha mỗi ngày không cạo mủ, người ta mất cả chục triệu là chuyện bình thường. Mưa cũng là thời điểm bọn trộm lợi dụng cạo mủ trộm, đập phá chén, máng gây khó khăn cho chủ vườn thu hoạch trở lại vào ngày nắng. Toàn xã Vũ Hòa có hơn 800 ha cao su đang cho thu hoạch. Đợt mưa lớn và lụt vừa rồi, dân Vũ Hòa mất ít nhất 15 ngày không cạo mủ cao su, tương đương 400 triệu/ngày. Nếu tính toàn bộ diện tích cao su đang cho thu hoạch 2.500 ha của Đức Linh, thì mỗi ngày người dân Đức Linh mất 1,1 - 1,2 tỷ đồng.
Hơn 5 giờ sáng, chị Hiền chuẩn bị kết thúc công việc cạo mủ cao su. Công việc của chị bây giờ là mắc võng nằm canh trộm và chờ đến khi nào dòng sữa trắng đang chảy từng giọt chậm chạp kia đầy chén thì đổ vào thùng, bán tại vườn cho thương lái. Thường phải đến 9-10 giờ sáng, việc này mới hoàn tất và người ta chỉ có thể về nhà lúc 11-12 giờ trưa, khi đã xong hết việc mua bán, tính toán. Phía những vườn lân cận, ánh đèn cũng tắt dần, mọi người cởi áo ấm, lại lo lắng nhìn đám mây đen phía chân trời. Không ngoài dự đoán của họ, mưa bắt đầu lất phất. Thế là mạnh ai nấy chạy xách thùng đi trút những giọt mủ cao su ít ỏi mới chảy chưa được 1/3 chén. Chị Hiền bảo được bao nhiêu nhờ bấy nhiêu, nếu chậm nước mưa tràn vào coi như bỏ. Mấy ngày nay, chuyện mủ cao su đã cạo rồi nhưng phải bỏ vì mưa lấy không kịp xảy ra thường xuyên, làm sao thắng được sự phẫn nộ của thiên nhiên ở vùng đất nắng như nảy lửa, mưa như trút nước này. Tiếng gọi nhau, tiếng bước chân lúc mưa như đánh thức một ngày mới ở vùng cao su bạt ngàn này. Rồi cũng xong việc trong vội vàng, mọi người tập trung lại quán ăn sáng bình dân ngay tại vườn cao su của vợ chồng anh Thái, cũng là một người trồng cao su, vừa ăn sáng vừa bàn luận. Câu chuyện của họ cũng lại xoay quanh chuyện mưa gió, chuyện thiệt hại của từng nhà khi hơn cả chục ngày không cạo mủ cao su. Giữa dòng người, tôi thấy thương cái chép miệng lo lắng của mấy người phụ nữ- không biết khi nào trời ngớt mưa. Rồi lại thương con đường cong queo sình lầy, đầy những ổ voi chứa nước mà bây giờ khi trời sáng tôi mới kịp nhìn rõ. Vậy mà đêm đêm, có hàng trăm người dân vẫn phải vượt mưa, vượt gió đi cạo mủ cao su. Người ta bảo năm nào dân trồng cao su cũng góp tiền sửa đường, nhưng cứ mưa liên tục thế này thì con đường cũng không chịu nổi.

(Theo Bình Thuận)