Anh Nguyễn Tấn Thanh- trưởng thôn 2 xã Suối Kiết cùng anh Mits Ta Pha- đại diện hộ đồng bào trồng cao su đang chuẩn bị

“Người Rai mình thích cao su lắm chứ! Đó là nói trước đây. Nay có rồi phải quyết tâm làm thôi, cái nào chưa biết thì học…”. Nguyễn Tấn Thanh, dân tộc Rai, thôn trưởng thôn 2, một nông dân cốt cán đã bắt đầu như vậy khi kể về chuyện người Rai trồng cao su.

Chuyện cao su – một loại cây khó trồng – được người Rai, xã Suối Kiết đón nhận như thế nào trong năm nay. Thanh cho biết: Mấy năm thấy Công ty TNHH Đại Lộc ở bên cạnh trồng cao su bạt ngàn, rồi lại nghe tại huyện Đức Linh, nhiều người giàu lên nhờ mủ cao su, không ít bà con người Rai ao ước được làm chủ những vườn cao su nho nhỏ. Nghĩ là nghĩ vậy, song chẳng mấy ai tin điều mình mong ước thành sự thực, bởi ba lẽ: cao su cần khá nhiều đất, vốn lại nặng, thời gian đầu tư, chăm sóc khá dài. Thôi thì “thú nhỏ săn mồi nhỏ vậy”, cứ cây bắp, cây mì trồng cho ăn chắc! Chẳng ai ngờ, 2 năm trước đây, huyện Tánh Linh thực hiện Nghị quyết 04 của Tỉnh ủy, mỗi hộ đồng bào dân tộc nói chung, người Rai nói riêng, được cấp 3ha đất sản xuất. Sau đó, Suối Kiết được huyện đưa vào chương trình dự án có tên gọi “Đa dạng hóa nông nghiệp” với cây trồng mới là cao su. Từ lâu, Nguyễn Tấn Thanh được biết đến là người sản xuất giỏi của xã, của huyện (có năm như năm 2004, anh thu trên 25 tấn bắp dẫn đầu toàn xã). Vì thế anh được mời lên huyện tiếp thu kỹ thuật trồng cao su, để về truyền đạt lại cho bà con. Nguyễn Tấn Thanh đã tổ chức hàng chục đêm truyền đạt, mỗi lần như vậy, anh đều nói rõ: Những hộ đăng ký trồng cao su theo chương trình dự án, và nếu đất trồng ổn định, có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sẽ được nhà nước cho vay 15 triệu đồng/ha trong năm đầu để mua phân, cây giống. Thời hạn vay 18 năm. Lãi suất 0,85%/tháng. Sau 8 năm trồng, khi cây cho mủ, nhà nước mới bắt đầu thu một phần nợ gốc và nợ lãi. “Thoạt đầu, rải rác chỉ một số người hưởng ứng đăng ký. Nhưng từ tháng 5 đến tháng 7 năm nay, số người đăng ký tăng vọt. 47 hộ, chiếm ¼ số hộ toàn thôn, đăng ký trước và trong tháng 7, đều được Ban Quản lý dự án cung cấp phân bón theo định mức: 2kg/cây, giá 1.180 đồng/kg; cùng với cây giống: giá 5.000 đồng/cây (bầu) và 3.000 đồng/cây (tum) theo quy chuẩn 550 cây/ha. Những hộ đăng ký sau, về cây giống phải chịu giá cao hơn chút ít. Nhân viên kỹ thuật của Ban Quản lý cũng đã về địa bàn hướng dẫn cho dân cách dăng dây đào lỗ, trồng thế nào cho đúng quy cách. Đến giữa tháng 9 năm nay, thống kê chưa đầy đủ diện tích đăng ký trồng cao su đã lên đến gần 100ha. Tổng số vốn đồng bào được vay trên 700 triệu đồng”. Nguyễn Tấn Thanh nói: Từ ngày trồng cao su, nhiều hộ như: Mang Vét, Mang Bé, Mang Liêu, Mang Sang, Phan Thị Thủy…đã tập quen dần với phương pháp canh tác khoa học, với lịch thời vụ xuống giống cây, quy trình làm cỏ, chăm sóc cây ngay trong năm đầu tiên…Nguyễn Thị Liễu, em ruột Nguyễn Tấn Thanh, từ ngày đăng ký trồng 2ha cao su, cũng thật thà bảo anh: “Đêm nào cũng biểu chồng nó đem vở ra học để trồng cho đúng như cán bộ chỉ”. Những hộ khác, cứ thấy Nguyễn Tấn Thanh ở nhà liền lân la đến hỏi thăm, cũng vẫn xoay quanh vấn đề: cách trồng, cách bảo quản cây con trong quá trình nhận cây, vận chuyển đến nơi trồng. Nguyễn Tấn Thanh cũng không giấu nỗi quan ngại: một số bà con do trình độ văn hóa quá thấp, nên tiếp thu kiến thức về đặc điểm sinh lý cây trồng còn nhiều hạn chế. Trong một tương lai gần, thôn 2 của anh sẽ cử ra một số người mà qua học tập tiếp thu tốt để giúp số bà con còn gặp khó khăn. Đến nay, sau hơn 20 ngày thôn 2 kết thúc thời điểm xuống giống cao su, nhưng câu chuyện về người Rai ở Suối Kiết trồng cao su không vì thế mà thôi thu hút sự chú ý của nhiều người.

(Theo Bình Thuận)