Trung tâm Dịch vụ miền núi đang hướng tới triển khai mô hình thí điểm nuôi heo đen lai heo rừng (heo rừng lai) tại Trạm cao su Đông Giang. Song thành công đến đâu, và liệu có cung cấp được heo giống cho đồng bào dân tộc thiểu số chăn nuôi, theo phương thức đầu tư ứng trước hay không vẫn còn là vấn đề phía trước.
Trung tâm Dịch vụ miền núi đã có ý tưởng tích cực là sẽ lai tạo giống heo rừng lai tại Bình Thuận, để cung cấp con giống cho đồng bào dân tộc thiểu số chăn nuôi theo phương thức đầu tư ứng trước, nhằm tạo ra vật nuôi mới có giá trị cao, làm tăng thu nhập và cải thiện đời sống đồng bào miền núi. Song vì, nuôi heo rừng lai là mô hình mới tại địa bàn Bình Thuận, nên trung tâm đã tìm hiểu các nguồn thông tin, tìm các cơ sở đã tổ chức chăn nuôiđể học tập. Và, đã tổ chức cho cán bộ, viên chức của trung tâm đi tham quan mô hình chăn nuôi tại Bình Phước và Củ Chi. Qua tham quan học tập bước đầu đã giúp cho cán bộ trung tâm định hình được phương thức triển khai thực hiện và những yêu cầu kỹ thuật cơ bản của khâu chăm sóc. Trên cơ sở học tập kinh nghiệm từ tham quan các mô hình cụ thể và điều kiện thực tế tại Trạm cao su, trung tâm đã tiến hành xây dựng phương án thí điểm mô hình chăn nuôi heo rừng lai trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt làm cơ sở để triển khai thực hiện. Có thể nói, việc chuẩn bị đàn heo giống và những gì ở giai đoạn đầu cũng khá gian nan: ngay từ đầu năm 2006, để có nguồn giống phục vụ triển khai mô hình trung tâm đã vào Bình phước mua một heo đực rừng lai đời F4, rồi chỉ đạo cho trạm cao su tìm mua heo nái đen tại địa phương để làm giống. Bước đầu heo đực được 2 con, chuồng trại cũng đã được xây dựng (36m2) và rào lại khu vực chăn nuôi (dài 320/521m) theo thiết kế.
Trạm cao su là đơn vị trực tiếp quản lý theo dõi việc triển khai thực hiện, thường xuyên liên hệ với Trạm thú y Hàm Thuận Bắc để được hướng dẫn việc phòng trị bệnh. Kết quả heo nái đẻ đợt đầu vào giữa tháng 4/2007, được 7 con đều bị chết. Khi chúng tôi hỏi anh Tạ Hữu Phúc- Giám đốc trung tâm, tại sao không ký hợp đồng với một trung tâm đã nhân giống heo rừng lai ở Bình Phước thành công và có uy tín để giao con giống trực tiếp cho đồng bào dân tộc chăn nuôi theo phương thức đầu tư ứng trước như dự định. Anh Phúc trả lời “Heo rừng lai Bình Phước chưa hẳn đã phù hợp với điều kiện thời tiết môi trường miền núi Bình Thuận. Hơn nữa, đặc điểm của đồng bào dân tộc thiểu số không những chỉ nghe, thấy mà phải tận mắt chứng kiến tại chỗ quá trình phát triển, mới tin”. Sau lần thất bại đều tiên, ba lần sau đó heo nái lần lượt đẻ vào các tháng 6, 7, 8 đều thành công, 14 con heo con ra đời đều phát triển bình thường. Tổng đàn hiện đã có 20 con. Với đàn heo sinh sản ra sẽ làm nền cho việc tạo đàn heo lai thế hệ F3 để tạo giống cung ứng cho các hộ đồng bào chăn nuôi trong thời gian tiếp theo. Về hiệu quả kinh tế bước đầu, qua 9 tháng triển khai, Trung tâm cho biết: Tổng giá trị có được là 22,6 triệu, còn tổng chi là 22,2 triệu, nghĩa là có lãi khoảng 400.000 đồng. Theo chúng tôi thì lúc này chưa thể đánh giá chính xác về hiệu quả, vì còn ở giai đoạn thử nghiệm, hơn nữa giá trị mà trung tâm tính toán là thấp so với thực tế, kể cả phần tính toán chi phí, có khoản cũng chưa được đưa vào như chi phí quản lý chẳng hạn…
Để thực hiện có hiệu quả phương án chăn nuôi, tạo được mô hình cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số tham quan, học tập. Chúng tôi nghĩ, cần phải gia tăng số lượng heo nái, hoàn chỉnh chuồng trại theo thiết kế.
Trồng cỏ và thực hiện chăn nuôi theo đúng qui trình kỹ thuật. Liên tiếp đúc kết kinh nghiệm, nắm vững kỹ thuật, bảo đảm giống và quy trình kỹ thuật chăn nuôi phù hợp với tình hình thực tế, có hiệu quả. Khi triển khai phổ biến rộng ra các hộ đồng bào, trung tâm dự định sẽ triển khai thí điểm việc giao giống, ứng trước thức ăn cho các hộ đồng bào dân tộc xã Đông Giang nuôi theo phương thức đầu tư ứng trước để rút kinh nghiệm trước khi triển khai trên diện rộng.
