Thực trạng và các con số thiệt hại
Dịch vàng lùn, lùn xoắn lá trên cây lúa khởi đầu xuất hiện trên địa bàn tỉnh từ tháng 8/2006 trên cả lúa hè - thu và mùa 2006.

Diện tích nhiễm bệnh trên 2 vụ lúa là 10.849 ha, chiếm 14,4% diện tích gieo trồng ở 85 xã, phường, thị trấn và đã có đến 22.167 hộ nông dân bị thiệt hại. Đứng trước nguy cơ lây lan dịch bệnh từ vụ mùa 2006 sang vụ lúa đông xuân 2006 - 2007, mặc dù UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có chỉ thị, hướng dẫn, khuyến cáo tăng cường phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá gây hại. Nhưng vụ đông xuân vẫn tiếp tục diễn ra dịch bệnh, đã có 36.544 lượt ha lúa bị nhiễm rầy nâu, phổ biến từ 2.500 - 3.000 con/m2, tập trung nhiều ở Hàm Thuận Bắc, Đức Linh, Tánh Linh. Mật độ rầy nâu ở mức độ cao, một vài nơi ở Hàm Thuận Nam xuất hiện cháy rầy. Còn bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá xuất hiện ở 1.214ha lúa, chiếm 6% diện tích, đã tiêu hủy cày dập 203 ha nhiễm bệnh nặng. Nhờ tăng cường kiểm tra và giám sát phun xịt thuốc trừ sâu kịp thời, nhìn chung diện tích lúa bị nhiễm bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá được khống chế và ngăn chặn triệt để không lây lan. Nguyên nhân diện tích lúa bị nhiễm bệnh, chủ yếu vẫn là ở các trà lúa gieo không đúng lịch thời vụ quy định. Gieo sớm chủ yếu ở Hàm Thuận Bắc (do giá lúa tăng) và gieo kéo dài đến tháng 2 ở Đức Linh, Tánh Linh. Ngoài ra khi bệnh xảy ra thì phát hiện chậm, nên không khống chế kịp để lây lan diện rộng.

Liệu có tái phát bệnh rầy nâu, vàng lùn, lùn xoắn lá trong vụ hè thu ?

Theo ông Nguyễn Ngọc Hưng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Trong tình hình hiện nay, dịch rầy nâu và vàng lùn, lùn xoắn lá luôn đe dọa và có nguy cơ xảy ra bất cứ lúc nào, nếu không sớm chủ động phòng ngừa đồng bộ từ tỉnh cho đến tận cơ sở, nhất là ý thức tự giác của bà con nông dân. Trước hết bà con nông dân cần nhanh chóng thay đổi tập quán gặt xong rồi lại gieo cấy tiếp, mà nên sau khi thu hoạch lúa đông xuân 2006 – 2007, cày ải phơi ruộng, cách ly ít nhất là 3 tuần mới gieo trồng lại lúa hè thu 2007. Thời vụ phải gieo trồng tập trung cho từng vùng, kiên quyết không để trên cùng một cánh đồng có nhiều trà lúa. Cụ thể, với các cánh đồng thuộc vùng tưới trong các hệ thống công trình hồ, đập thủy lợi, bố trí xuống giống đồng loạt tập trung từ 20/4 đến 5/5. Những vùng ăn nước thời vụ (vào tháng 5 mới có mưa), việc bố trí tái sản xuất, cần khoanh vùng kỹ lưỡng, xác định tiến độ sản xuất, để điều hành nước thuận lợi nhất, tập trung xuống giống từ 20/5 đến 10/6. Vụ hè thu 2007 không khuyến khích gieo vùi chờ mưa, hoặc gieo vùi có độ ẩm, nhằm hạn chế thiệt hại do mưa muộn, nhất là các vùng khó điều hành nước. Hiện nay tình hình hạn do Elnino diễn biến khá phức tạp, mực nước trên các con sông lớn đến muộn. Do đó cần chủ động chuyển diện tích lúa này, song gieo trồng các loại cây cạn như bắp lai, đậu các loại với giống ngắn ngày (90 - 100 ngày), để đảm bảo thời vụ cho vụ sau. Đặc biệt chú ý, thời vụ xuống giống từng thời điểm cần tập trung trong vùng 10 - 15 ngày/đợt, không nên gieo trồng kéo dài, kéo rê. Nông dân nên gieo trồng các giống lúa xác nhận, để gia tăng tính chống chịu và sức đề kháng với những điều kiện không thuận của môi trường và dịch hại hiện nay. Vận động, khuyến khích nông dân thực hiện mô hình “ba tăng, ba giảm” trong sản xuất vụ hè thu, để phòng chống dịch bệnh hiệu quả.

(Theo baobinhthuan)