“Phải nhìn nhận một cách nghiêm túc rằng, thời gian vừa qua, công tác dập dịch, chống dịch tại các địa phương thực sự chưa nghiêm túc, chưa triệt để và chưa quyết liệt. Chính vì vậy mà việc dập dịch trì trệ, kéo dài. Kế hoạch dập dịch đặt ra là nửa tháng nhưng đến gần 2 tháng, lúa trên đồng vẫn còn nhiễm bệnh.

Và từ hơn 4 ngàn ha lúa bệnh khi tỉnh công bố có dịch, đến khi triển khai dập dịch đồng bộ thì con số đó nhảy vọt lên hơn 10 ngàn ha. Dịch bệnh đã không được khống chế mà ngày càng bùng phát mạnh. Điều đó cho thấy khâu chỉ huy và tổ chức triển khai chống dịch hết sức lúng túng, thiếu cương quyết, đồng bộ mặc dù ý thức chấp hành nhiệm vụ là tốt”.
Nhận định trên của ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng BCĐ phòng chống dịch vàng lùn – lùn xoắn lá (VL-LXL) tại cuộc họp chỉ đạo phòng chống dịch VL-LXL và chỉ đạo sản xuất đông xuân. Nếu so về tổng diện tích lúa nhiễm bệnh của tỉnh Bình Thuận với các vùng khác thì không nhiều, nhưng ngược lại tỷ lệ nhiễm bệnh lại rất lớn, gần như là cao nhất. Và số hộ dân bị ảnh hưởng do dịch bệnh là hơn 22 ngàn cũng là con số báo động về nguy cơ đói nghèo trong những ngày sắp tới. Chính vì vậy mà nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hiện nay buộc các địa phương phải quan tâm là chống dịch, bảo vệ sản xuất, bảo vệ tài sản cho nông dân. Công tác chống dịch rầy nâu, bệnh VL-LXL phải quyết liệt, triệt để và nghiêm túc nhằm ngăn chặn cho được dịch lây lan trên lúa đông xuân 2006-2007 để bảo vệ năng suất và sản lượng lúa cho cả năm 2007. Để dập dịch triệt để và cách ly mầm bệnh, vụ đông xuân này, diện tích lúa chỉ có 18.000 ha, giảm 4.000 ha so với kế hoạch. Thời vụ cũng lùi lại 20 ngày so với mọi năm, bắt đầu sản xuất tập trung vào cuối tháng 11 và kết thúc vào 30/12/2006. Theo tinh thần của ban chỉ đạo thì bắt đầu từ vụ đông xuân này, các địa phương không được để nông dân tự ý sản xuất ngẫu hứng trên đồng ruộng, nhất là các đồng ruộng bị nhiễm bệnh phải nghiêm cấm triệt để nếu nông dân không thực hiện cách ly mầm bệnh đúng thời gian quy định. Nhà nước xử lý kịp thời bằng các biện pháp chế tài mà biện pháp điều tiết nước một cách dứt khoát, kiên quyết chính là phương pháp để chỉ đạo sản xuất đúng thời vụ, đúng quy hoạch được áp dụng đầu tiên. Cũng từ vụ đông xuân này, không để nông dân sử dụng các giống tạp, giống đã thoái hóa để sản xuất mà phải dùng giống xác nhận. Bố trí sản xuất đông xuân gắn với chống dịch, các địa phương sẽ tranh thủ vận động, tuyên truyền, thuyết phục nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chuyển trồng các cây trồng cạn vừa ít tốn nước vừa hạn chế được thiệt hại do sâu rầy.
Hiện nay, mặc dù đã có gần 9 ngàn ha lúa bệnh được thu hoạch và tiêu hủy nhưng nguồn bệnh vẫn chưa thể khống chế được vì trên đồng ruộng còn hơn 2 ngàn ha lúa nhiễm rầy đang đợi thu hoạch. Và lứa rầy nâu của tháng 11 đang xuất hiện với mật độ khá cao trên toàn bộ diện tích lúa mùa còn lại của tỉnh. Chính vì vậy, Ban chỉ đạo yêu cầu các địa phương tổ chức sản xuất đông xuân phải hết sức thận trọng, đảm bảo yếu tố kỹ thuật cần thiết để hạn chế tối đa dịch bệnh. Thuốc trừ rầy được dự phòng tại chỗ để đảm bảo khi có dịch tái phát là ra quân tiêu diệt kịp thời. Bằng mọi giá trước ngày toàn tỉnh đồng loạt xuống giống vụ đông xuân, trên đồng ruộng phải cơ bản xóa được mầm bệnh.
Theo Chi cục BVTV, tính đến ngày 13/11, diện tích lúa bị nhiễm rầy nâu mới trên địa bàn tỉnh là 4.245 ha. Rầy nâu là tác nhân chính vi rút gây ra bệnh VL-LXL. Các huyện có diện tích nhiễm cao là Hàm Thuận Bắc: 2.670 ha, Tánh Linh: 520 ha, Đức Linh 500 ha. Đa số rầy đang ở tuổi 2-3, có nơi tuổi 4-5. Mật độ rầy trung bình 1.500 con/m2. Có nơi lên đến 5.000-6.000 con/m2 và có biểu hiện cháy cục bộ. Dự báo từ ngày 25-30/11, lứa rầy đang có trên đồng ruộng sẽ trưởng thành, di trú sang các trà lúa đông xuân gieo sớm cuối tháng 10, đầu tháng 11. Lứa rầy tiếp theo sẽ nở rộ từ 10-15/12. Đây là lứa rầy cuối năm sẽ có mật độ cao, gây hại trên diện tích lớn. Từ tháng 1-3/2007 sẽ có 3 lứa rầy gây hại trên lúa đông xuân, tức là đến hết vụ đông xuân 2006-2007 sẽ phải chịu 5 lứa rầy. Nông dân phải cảnh giác, theo dõi để phòng trừ kịp thời, tránh để rầy với mật độ nặng, gây cháy. Lưu ý với lứa rầy cuối tháng 11, đầu tháng 12 sẽ là nguy cơ truyền bệnh VL-LXL trên lúa đông xuân giai đoạn mạ đến làm đòng.
Thời vụ xuống giống vụ đông xuân nên chủ động gieo vào các ngày sau:
-Từ 25-30/11 để tránh lứa rầy di trú tháng 11 và từ 25-31/12 để tránh lứa rầy di trú tháng 12.
-Phun thuốc trừ rầy vào các thời điểm: 7-10 ngày sau gieo sạ phun thuốc để hạn chế được nguồn bệnh ban đầu.
-Trừ rầy lứa 1 để hạn chế sự lây lan của bệnh 20-30 ngày sau sản xuất.
-Trừ rầy lứa 3 ở cuối vụ để hạn chế rầy di trú, phát tán bệnh đi nơi khác 70-75 ngày sau sản xuất.

(Theo binhthuan)